Şiîlik 2

M.Uyanık
Eylül 15, 2017

ÜNİTE 5

Şiîlik

İmamiyye

Şiiliğin en önemli kolu İmamiyye’dir.

İran , Irak , Azerbeycan, Bahreyn’de nüfusun çoğunluğu İmamiyye mezhebinden

İran’ın resmi mezhebidir.

Bu mezhebe verilen isimler:

isna aşeriyye: 12 imamı kabul ettikleri için

İmamiyye: İmamlara iananmayı imanın şartı saydıkları için

Caferiyye: itikad , ibadet ve muamelatta imam Cafer Sadıkın görüşlerine dayandıkları için

Ashabul intizar: (bekleyiciler)- 12 imamın gelişini bekledikleri için

Kaimiyye: 12. İmam için kullanılan kaim(var olan) ünvanına nisbetle

Muhalifleri Rafıza, Rafıziyye demişler (Zeyd b.Ali’yi bırakıp gittikleri için)

Şiilik siyasi istikamette oluşmuştur. 2 kola ayrılır

1.Kol

Muhtar es Sakafi hareketinden başlar – İbnül Hanefiyye (Az.Alinin oğlu) – Ebu Haşimin vasiyetiyle Haşimilerin imamlığını tanırlar

2.Kol

Muhalif hareketten kaçınan ılımlı kol. Hasan – Hüseyin-Zeynel Abidin liderlik silsilesini izleyen grup

Şiiliğin siyasi cephesi dini cephesinden önce teşekkül etmiş.

Siyasi teşekkül: Kerbeladan sonra artaya çıkan, Tevvabun ve Muhtar hareketleri ile doğmuş.

İmamiyye’nin isnad ettiği ilk ciddi farklılaşma Cefer b.Sadık döneminde ortaya çıkmış.

Abbasi halifesi Memunun Ali Rıza’yı veliaht tayin etmesi İmamiyyenin iammet nazariyesinin teşkkülünde dönüm noktasıdır.

İsna aşeriyye: 11.İmam Askerinin gaybette (gizlice) bir çocuğu olduğunu ileri süren kesim

Hz Ali , Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer’in müftüsü olarak tarihe geçmiş

Tebük Gazvesine Efendimiz’in isteğiyle katılmış

Hz.Ali’ye atfedilen isimler: Emirul müminün, Aliyyul Murtaza, Ebul Hasan, Ebu Furab ,Esdullahil Galib

Hz.Hüseyinin lakabı eş Şehid’dir.

Zeynel Abidin: Hz.Hüseyinin küçük oğlu .İbadet edenlerin süsü anlamına gelir.

Şii rivayetlerde Muhammed el Bakır; Mezhebin dini ve hukuki öğretilerinin başlatıcısı , oğlu Cafer Sadıkla birlikte İmamiyye Şiasının kurucusudur.

Hanefi kaynakları Ebu Hanife’nin Bakırın öğrencisi olduğunu kaydeder

Cafer Sadık: 12 İmamdan literatürde en çok bahsedilen kişi

Suyuti: İmam Sadık ‘ın ‘’Ebu Bekir ve Ömer’i hayırla anmayan kimseden uzağım,, dediğini ifade eder.

İmamiyye şiası kendisinden bahsederken Caferiyye ismini kullanmış.

Halife Mansur tarafından zehirlenmiş.

Ali er Rıza’nın türbesi İranın büyük şehirlerinden Meşhed’dedir.

Gaybet dönemi Hasan el Askerinin oğlu Muhammed Mehdi ile ilgili

İmamiyye kelamcıları, inanç sisteminin bütününü Muhammed el Mehdi üzerine bina etmişler

İntizar: İmam Mehdi’yi bekleyiş

12.İmamın ortaya çıkmaması Şia’nın İmametten yoksun kalarak hayattan çekilmesine yol açmış

Gaybeti suğra: 68 yıl sürmüş -4 sefir yazılı emir ve tavsiyeler getirmiş

Tevki: İmamdan getirilen yazılı emir ve tavsiyeler

İmamiyye’ye göre , Ulemanın imamın dolaylı temsilcisi olabilmesi için sadece iki ön şart gerekir= 1-ilim          2= adalet

Sahabeye güvensizlik var. İmamların söz , fiil ve takrirlerini sünnet kapsamına almışlar.

16.asırda İmamiyye Şiiliği İran’ın resmi mezhebi olmuş.

İmamiyyenin muteber saydığı hadis külliyatı itikad ve fıkha dair eseler Büveyhiler zamanında telif edilmiş.

Ahbarilik: Kitap , sünnet, icma, ve akıl delillerinden sadece imamların ahbarını nihai delil olarak kabul ettikleri için bu adı almışlar. Safeviler döneminde ekol haline gelmiş.

Usulilik: Kitap , sünnet, icma ve akıl delillerini kabul eder.

Muharrem ayinleri Büveyhiler döneminde başlatılmış

Tuğrul Bey döneminde Sunnilik yüceltilmiş, Şiilik sapkın bir mezhep olarak kötülenmiş.

Nadir Şah İmamiyye- Caferiyye’yi 5. Mezhep olarak kabul ettirmeye çalışmış, başarılı olalamış

Merceiyyet- dini liderlik

Muhammed Şah 1963’de Ak devrimini yapmış. Şii ulemanın maddi güç ve ekonomik bağımsızlığı kırılmış.Şii ulemayı en çok toprak reformu rahatsız etmiş.

1979’da referandumla kabul edilen anayasa İran’ı bir İslam Cumhuriyeti , Meshebini de İsnaaşeriyye olarak belirledi.

İmamiyye’ye göre din iki şekilde ele alınır.

  • Usuli din: İnanç ve itikad konularını (tevhid(tevhidi zat, sıfat ,fiil, ibadet),  nübüvvet, imamet ,adl, mead)
  • Furu-i din: tatbikat ve uygulamalar bölümü

İmamet imamiyye’ye göre en önemli inanç esasıdır. Nübüvvet nasıl Allah’ın lütfu ise imamın varlığı da Allah’ın lütfudur

İmamın en önemli özelliği onun ismetidir.

Ehli sünnet ismet özelliğinin yalnız Peygambere ait olduğuna inanır.

İmamiyye’ye göre İmama inanmamak Peygamberi terk , O da Allah’ı terktir.Dolayısıyla şirktir.

Bilgi bakımından İmamlar Hz.Peygamber hariç diğer peygamberlerden üstündür.

İmamiyye İmamların Allah tarafından nas ve tayin yoluyla belirlendiğine inanır.Zeydiyye’ye göre Hz. Peygamber sağlığında şahıs belirtmemiş Gaib imam fikrini reddederler.

Mead: Ölümden sonra ahret hayatının hak olduğu esasıdır.

Bas: yeniden diriliş günü

Recat: dönüş. Allah ölenlerin bir bölümünü öldükleri surette dünyaya getirecek

Beda: zuhur etmek. İnsanın yapmayı düşündüğü işten vazgeçip başka bir şekilde davranması

Takiyye: Korunmak, sakınmak, insan can ve mal güvenliği için sahip olduğu inancını saklayıp aksini söyleyebilir.

On dört Masum: Hz.Peygamber ,Hz.Fatıma ve 12 İmam

İmamiyyenin kütübü erbeası vardır

Hz. Peygamberden ancak ehli beyt kanalıyla gelen rivayetlere uyar.Diğer ashabı adaletli saymaz.

Caferiler abdestte ayakları yıkamaz su ile mesheder. Mest üzerine mesh caiz değil.

humus: zekattan ayrı bir mali ibadet .zekat almaları haram olan ehli beyt mensuplarına tevdi edilir.

Ezanda Muhammedün Rasulullahtan sonra Alıyyun Veliyullah. Hayyalel felahtan sonra ala hayril amel ilevesi yaparlar.

Muta nikahını uygun görürler : Cemaatle teravih kılmak meşru değil.

5 vakit namaz 3 vakitte cem edilir. Seferiliğe bakılmaksızın

Kıyamdayken Malikiler gibi, ellerini bağlamazlar.

Secdenin toprak cinsinden bir madde üzerine yapılması gerekir.

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

DHBT Sınavına Kalan Vakit
09 Aralık 2018 Pazar

Üye OlŞifremi Unuttum