Dinlerin Tasnifi

admin
Ekim 2, 2016

DİNLERİN TASNİFİ


Dinlerin tasnifi, Batıda genelde Tanrı kavramı, sosyoloji-tarih ve coğrafya tarih açılarından olmak üzere iki kısıma ayrılarak üç kavrama dayalı olarak yapılmaktadır.

Tanrı kavramı ele alınarak yapılan tasnif şu şekildedir:

  1. Tek tanrılı dinler (ilahi dinler).
  2. Düalist (iki tanrılı) dinler (Mecusilik).
  3. Çok tanrılı dinler (Eski Yunan, Roma ve Mısır dinleri gibi).
  4. Tanrı konusunda kesin olmayanlar (Budizm, Şintoizm gibi).

Sosyolojik-tarihî açıdan yapılan din tasniflerinden birisi şu şekildedir:

  1. Kurucusu olan dinler (Yahudilik, Hıristiyanlık, İslâm, Budizm gibi).
  2. Geleneksel dinler (kimin tebliğ (bildirdiği) ettiği belli olmayan dinler, ilkel dinler, Eski Yunan, Eski Mısır dini gibi)

Bir diğer tasnif ise şöyledir:

  1. İlkel dinler. Bundan maksat, bazılarının dinî gelişmenin ilk basamağı olarak düşündükleri animizm, totemizm, fetişizm, natürizm gibi aslında sadece bir kült (tapınma) olarak dikkate alınabilecek nazariyeler değil, ilkel kabile dinleridir ( Ga, Nuer, Dinka,  dinleri gibi).
  2. Millî dinler. Genellikle bir kurucusundan söz edilmeyen, sadece bir millete ait olan adet halinde yapıdaki dinlerdir (Eski Yunan, Mısır, Roma dinleri gibi).
  3. Dünya dinleri. Hıristiyanlık ve İslam gibi.

 

Coğrafi-tarihi açıdan dinler:

  1. Sâmi veya Ortadoğu grubu (İslam, Hıristiyanlık ve Yahudilik ),
  2. Hint grubu (Budizm, Hinduizm, Jainizm), Çin-Japon grubu (Konfüçyüsçülük, Taoizm, Şintoizm)
  3. 3. Afrika grubu şeklinde bir ayırıma tâbi tutulabilir.

Milel: Vahye dayanan dinler.

Nihal: Uydurma olan Batıl dinler.

Nihle (çoğulu nihal): Din içinde oluşan fırka.

Bilinen İslâm bilginlerinden Şehristani ilahi dinler-batıl dinler ayırımını yapmaktadır, buna göre.

Din ehli: Müslümanlar.

Ehl-i kitap: Hıristiyanlar ve Yahudiler.

Kitabı bulunması şüpheli olan: Mecûsîler.

Kendi beşerî telakkilerine uyan kimseler: Filozoflar, Dehrîler, Sâbiîler.

Yıldızlara ve putlara tapanlar: Brahmanlar.

İslâm’a göre ilk peygamberin tebliğ (bildirdiği) ettiği din ile daha sonra gelen peygamberlerin ve son peygamber Hz. Muhammed’in tebliğ ettiği din, temel nitelikleriyle aynıdır. Allah’a iman, peygamberlik müessesi ve ahiret inancı hepsinde vardır.

Hz. Mûsâ’nın getirdiği dine Yahudilik

Hz. Îsâ’nın getirdiği dine de Hıristiyanlık adı sonradan verilmiştir.

Ne Hz. Mûsâ, ne de Hz. Îsâ bu adları kullanmışlardır. Onlar Allah’ın emirlerini bildirmiş (tebliğ etmiş), bir olan Allah’a iman ve kulluğa çağırmış, ilâhî kitap olan Tevrat ve İncil’e göre yaşamaya insanları davet etmişlerdir.

Kur’ân-ı Kerîm, peygamberlerin getirdikleri dinlerin aynı hak din olduğunu temel esaslar ve kaynaklar açısından belirtmiş, ama İslâm adını son peygamberin tebliğ ettiği dine isim olarak vermiştir. “Bugün size dininizi ikmal ettim, üzerinize nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslâm’ı seçtim” (el-Mâide 5/3) meâlindeki âyet de bunu ifade eder.


Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

DHBT Sınavına Kalan Vakit
23 Aralık 2018 Pazar

Üye OlŞifremi Unuttum